Pierwsze symptomy insulinooporności
Pierwsze symptomy insulinooporności
Czy często czujesz się zmęczony mimo przespanej nocy? Masz trudności z koncentracją, problemy z redukcją masy ciała, a Twoje wyniki badań zaczynają się „wymyknać” spod kontroli? To mogą być pierwsze sygnały insulinooporności – zaburzenia metabolicznego, które rozwija się po cichu, a jego końcowym przystankiem może być cukrzyca typu 2.
Czym jest insulinooporność?
Insulinooporność (IO) to stan, w którym komórki Twojego ciała przestają prawidłowo reagować na insulinę – hormon odpowiedzialny za regulację poziomu glukozy we krwi. Organizm, próbując zrekompensować ten problem, produkuje coraz więcej insuliny, co prowadzi do hiperinsulinemii. Choć na tym etapie poziom cukru może być jeszcze w normie, zaburzenia hormonalne i metaboliczne już postępują.
Objawy insulinooporności – kiedy warto się zbadać?
Objawy IO bywają niespecyficzne, ale ich zestaw powinien dać do myślenia:
- zmęczenie mimo snu, mgła mózgowa
- napady głodu, szczególnie na słodycze
- trudności z redukcją wagi mimo diety
- senność po posiłku
- wzrost obwodu w pasie
- zaburzenia lipidowe
HOMA-IR i QUICKI – jak ocenić insulinooporność?
Dwa popularne wskaźniki używane w diagnostyce IO to:
- HOMA-IR (Homeostasis Model Assessment of Insulin Resistance)
Obliczany na podstawie poziomu glukozy i insuliny na czczo. Im wyższy wynik, tym większa insulinooporność.
Badanie z Pune Children’s Study (Yajnik CS i in., 2015) wykazało, że wysoki HOMA-IR już w dzieciństwie silnie koreluje z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych w dorosłości. - QUICKI (Quantitative Insulin Sensitivity Check Index)
Mniej popularny, ale uważany za dokładniejszy niż HOMA-IR w niektórych populacjach.
Badania Katz A i in. (Diabetes Care, 2000) oraz późniejsze meta-analizy (Qiu S i in., 2016) pokazały wysoką korelację QUICKI z testami klamry metabolicznej, uznawanymi za „złoty standard”.
Od insulinooporności do cukrzycy – cienka granica
Nieleczona insulinooporność prowadzi do wyczerpania trzustki i rozwoju cukrzycy typu 2. Badanie Tang Q i in. (2016) z udziałem populacji chińskiej wykazało, że istnieje konkretna wartość graniczna HOMA-IR, powyżej której znacząco rośnie ryzyko cukrzycy. Podobne zależności opisali Kim NH i in. (2018) w populacji koreańskiej.
Co więcej, Gokcel A i in. (2015) wykazali, że nawet osoby bez cukrzycy i bez otyłości, ale z podwyższonym HOMA-IR, są bardziej narażone na chorobę wieńcową – pokazując, że IO to nie tylko kwestia wagi i diety, ale także realne ryzyko sercowo-naczyniowe.
Masz podejrzenie insulinooporności?
Zadbaj o siebie już dziś z pomocą naszej poradni i diety wspierającej gospodarkę glukozowo-insulinową (1500 kcal lub 1800 kcal). Odpowiednie żywienie i styl życia to fundament, który może zatrzymać rozwój choroby i przywrócić równowagę hormonalną.
👉 Umów się z dietetykiem i zrób pierwszy krok w stronę zdrowia.
Bibliografia
- Yajnik CS, Katre PA, Joshi SM, et al. (2015). Higher glucose, insulin and insulin resistance (HOMA-IR) in childhood predict adverse cardiovascular risk in early adulthood: the Pune Children’s Study. Diabetologia. https://doi.org/10.1007/s00125-015-3602-z
- Tang Q, Li X, Song P, Xu L. (2016). Optimal Cut-Offs of HOMA-IR to Identify Dysglycemia and Type 2 Diabetes Mellitus. PLOS ONE. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0163723
- Qiu S, Cai X, Sun Z, et al. (2016). Association between circulating irisin and insulin resistance in non-diabetic adults: A meta-analysis. Metabolism. https://doi.org/10.1016/j.metabol.2016.01.003
- Gokcel A, Ozcelik F, Yildiz P, et al. (2015). HOMA-IR is associated with significant angiographic coronary artery disease. Diabetology & Metabolic Syndrome. https://doi.org/10.1186/s13098-015-0085-5
- Lebovitz HE. (2005). Clinical relevance of insulin resistance in non-diabetic patients. Eur Heart J Suppl. https://doi.org/10.1093/eurheartj/sui023
Pierwsze symptomy insulinooporności są często niespecyficzne i łatwo je zbagatelizować. Najczęściej należą do nich przewlekłe zmęczenie mimo snu, trudności z koncentracją („mgła mózgowa”), napady głodu – szczególnie na słodycze – oraz senność po posiłkach. U wielu osób pojawia się też problem z redukcją masy ciała mimo stosowania diety i aktywności fizycznej.
Tak. Na wczesnym etapie insulinooporności glukoza na czczo może być jeszcze w normie, ponieważ organizm kompensuje problem poprzez zwiększoną produkcję insuliny. To właśnie dlatego IO bywa długo niezdiagnozowana, mimo że procesy metaboliczne i hormonalne już ulegają zaburzeniu.
Badania warto wykonać, gdy występuje kilka objawów jednocześnie, takich jak: zmęczenie, senność po posiłkach, wzrost obwodu w pasie, trudności z utratą masy ciała czy nieprawidłowy lipidogram. Szczególną czujność powinny zachować osoby z nadwagą, PCOS, obciążeniem rodzinnym cukrzycą lub chorobami sercowo-naczyniowymi.
HOMA-IR to najczęściej stosowany wskaźnik insulinooporności, obliczany na podstawie glukozy i insuliny na czczo — im wyższy wynik, tym większa insulinooporność.
QUICKI jest wskaźnikiem rzadziej używanym, ale w niektórych populacjach uznawanym za dokładniejszy. Badania wykazały jego wysoką zgodność z testami klamry metabolicznej, które są „złotym standardem” oceny wrażliwości insulinowej.
Nieleczona insulinooporność znacząco zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2, ale nie jest to proces nieodwracalny. Wczesne rozpoznanie, odpowiednia dieta, regularne posiłki, aktywność fizyczna i praca nad stylem życia mogą zatrzymać lub nawet cofnąć zaburzenia. Badania pokazują też, że IO zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych nawet u osób bez otyłości.
