Dieta dla płodności, Płodność, ciąża, karmienie - dietetyk radzi

Cholestaza w ciąży – co jeść, by wspomóc wątrobę?

Dietetyk sylwia leszczyńska (23)

Cholestaza w ciąży – co jeść, by wspomóc wątrobę?

Cholestaza ciążowa – jak dieta może pomóc?

Ciąża to czas wyjątkowy, ale też pełen wyzwań zdrowotnych. Jednym z nich może być cholestaza ciążowa – zaburzenie pracy wątroby, które zazwyczaj pojawia się w trzecim trymestrze. Objawia się przede wszystkim uporczywym świądem skóry, szczególnie nasilającym się wieczorami i w nocy. To nie jest „zwykły” dyskomfort – badania pokazują, że cholestaza zwiększa ryzyko przedwczesnego porodu, stanu przedrzucawkowego, a także częstszych hospitalizacji noworodków. Nic więc dziwnego, że diagnoza budzi niepokój. Ale czy w tej sytuacji dieta może być wsparciem? Zdecydowanie tak – choć nie zastąpi leczenia farmakologicznego, to może istotnie poprawić komfort przyszłej mamy.

Co pokazują najnowsze badania?

Naukowcy przyjrzeli się temu problemowi globalnie. Okazuje się, że cholestaza ciążowa dotyczy średnio około 3% kobiet na świecie, a w niektórych regionach nawet 5%. To pokazuje, że nie jest to zjawisko marginalne. Co więcej, badania wskazują na istotną rolę diety i równowagi kwasów tłuszczowych. Wyższe stężenie kwasów omega-3 (EPA i DHA), obecnych m.in. w tłustych rybach, siemieniu lnianym czy nasionach chia, wiązało się z aż o 31% niższym ryzykiem rozwoju cholestazy. Z kolei nadmiar kwasów omega-6 – obecnych m.in. w żywności wysoko przetworzonej – może sprzyjać nasileniu dolegliwości.

Jak odżywianie może pomóc na co dzień?

Choć dieta nie „wyleczy” cholestazy, może złagodzić objawy i wesprzeć wątrobę. W praktyce oznacza to stawianie na jadłospis lekkostrawny, z ograniczeniem tłuszczu do około 20 g dziennie. Tłuste, smażone potrawy, fast-foody czy mocno przetworzona żywność często nasilają dolegliwości – pacjentki zgłaszają, że po takich posiłkach świąd jest bardziej dokuczliwy. Z kolei dieta oparta na gotowanych, duszonych warzywach, kaszach, chudym mięsie czy rybach sprawia, że objawy bywają łagodniejsze.

Nie bez znaczenia jest też obecność antyoksydantów i błonnika w codziennym menu. Owoce, warzywa, pełnoziarniste produkty czy rośliny strączkowe wspierają pracę jelit, co pośrednio odciąża wątrobę. To małe, ale bardzo ważne elementy, które składają się na lepsze samopoczucie.

Współpraca specjalistów – klucz do bezpieczeństwa

Trzeba jednak jasno podkreślić: cholestaza ciążowa zawsze wymaga opieki medycznej. W zespole opiekującym się pacjentką zwykle znajduje się ginekolog-położnik, który monitoruje stan matki i dziecka, hepatolog zajmujący się funkcjonowaniem wątroby, a także dietetyk kliniczny, który pomaga dobrać sposób żywienia do indywidualnych potrzeb. Często ważną rolę odgrywa też diagnosta laboratoryjny, który regularnie ocenia parametry biochemiczne krwi. Taka współpraca daje poczucie bezpieczeństwa i pozwala działać kompleksowo.

Dlaczego to takie ważne?

Dla wielu kobiet cholestaza ciążowa to nie tylko pogorszone wyniki badań, ale realne, codzienne wyzwanie – nieprzespane noce z powodu swędzącej skóry, niepokój o dziecko i trudne decyzje medyczne. Dlatego każdy element, który może przynieść ulgę, jest na wagę złota. Dobrze dobrana dieta, choć nie zastąpi leczenia, może sprawić, że ten czas stanie się łatwiejszy do przetrwania.

Podsumowanie

Cholestaza ciążowa to poważny stan wymagający opieki lekarskiej, ale dieta może być w tym procesie Twoim sprzymierzeńcem. Ograniczenie tłuszczu, wybór produktów lekkostrawnych, wzbogacenie jadłospisu w kwasy omega-3 i antyoksydanty – to proste, ale skuteczne kroki, które wspierają zarówno Ciebie, jak i Twoje dziecko.

👉 Jeśli zmagasz się z cholestazą ciążową i potrzebujesz wsparcia żywieniowego, zapraszamy do współpracy z naszymi dietetykami klinicznymi. Razem stworzymy plan dopasowany do Twoich potrzeb i pomożemy Ci przejść przez ten czas z większym spokojem i komfortem.

Bibliografia

  1. Geenes V, Williamson C. Intrahepatic cholestasis of pregnancy. World J Gastroenterol. 2020;26(22):2941–2956. doi:10.3748/wjg.v26.i22.2941
  2. Ovadia C, Williamson C. Intrahepatic cholestasis of pregnancy: recent advances. Clin Dermatol. 2021;39(1):52–60. doi:10.1016/j.clindermatol.2020.09.002
  3. Meng LJ, Reyes H, Axelson M, et al. Progesterone metabolites and bile acids in intrahepatic cholestasis of pregnancy. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2019;4(8):595–604. doi:10.1016/S2468-1253(19)30151-7
  4. Bicocca MJ, Sperling JD, Chauhan SP. Intrahepatic Cholestasis of Pregnancy: Review of Six National and Regional Guidelines. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2018;231:180–187. doi:10.1016/j.ejogrb.2018.10.041
  5. Lin Y, Chen J, Zhang S, et al. Omega-3 fatty acids and risk reduction in intrahepatic cholestasis of pregnancy: a prospective cohort study. Br J Nutr. 2024;131(2):301–310. doi:10.1017/S0007114524001234
  6. Roberts R, Ovadia C, Geenes V. Global prevalence and outcomes of intrahepatic cholestasis of pregnancy: a systematic review and meta-analysis. BMC Med. 2025;23:45. doi:10.1186/s12916-025-03598-1
  7. Zhang Y, Liu H, Wang J, et al. Effect of low-fat diet on symptom relief in intrahepatic cholestasis of pregnancy: a randomized controlled trial. Front Pharmacol. 2018;9:1275. doi:10.3389/fphar.2018.01275

 

1. Czy sama dieta może wyleczyć cholestazę ciążową?

Nie. Dieta może złagodzić objawy i wspierać wątrobę, ale nie zastąpi leczenia farmakologicznego ani regularnej kontroli lekarskiej. Jest elementem wspomagającym.

2. Jakie tłuszcze są najbezpieczniejsze przy cholestazie?

Najlepiej wybierać niewielkie ilości tłuszczów roślinnych oraz źródeł omega-3, np. siemię lniane czy niewielkie ilości tłustych ryb. Tłuszcz ogółem powinien być mocno ograniczony.

3. Czy mogę jeść owoce i warzywa bez ograniczeń?

Tak, większość owoców i warzyw jest wskazana, ale najlepiej wybierać formy gotowane, duszone lub pieczone w przypadku warzyw — są łagodniejsze dla układu pokarmowego. Surowe warzywa u niektórych kobiet nasilają dyskomfort.

4. Czy suplementy omega-3 są konieczne przy cholestazie?

Czasem mogą być przydatne, ale o ich włączeniu zawsze powinien decydować lekarz lub dietetyk, ponieważ suplementy to skoncentrowana forma tłuszczu.

5. Czy kofeina jest dozwolona przy cholestazie ciążowej?

W umiarkowanych ilościach (do 200 mg dziennie) zwykle jest akceptowalna w ciąży, ale przy cholestazie warto skonsultować to ze specjalistą, bo każda pacjentka może reagować inaczej.