Co o zdrowiu mężczyzn po czterdziestce mówi raport Fundacji Kulczyk i jaką rolę w dbaniu o nie odgrywają dieta oraz styl życia?

37% badanych mężczyzn po czterdziestce nie rozmawia z nikim o swoich trudnościach zdrowotnych, a 40% czuje się osamotnionych w zmaganiach z nimi. Te dane z raportu „Andropauza bez tabu” Kulczyk Foundation pokazują, jak potrzebna jest dostępna, rzetelna edukacja o zdrowiu mężczyzn — oraz przestrzeń, w której można otwarcie mówić o swoich obawach.

Odpowiedzią na tę potrzebę jest kompendium „Andropauza bez tabu”, przygotowane przez Fundację Kulczyk z udziałem specjalistów różnych dziedzin. Do grona konsultantek i konsultantów merytorycznych publikacji została zaproszona Sylwia Leszczyńska — dietetyczka kliniczna, psychodietetyczka, założycielka Instytutu Zdrowego Żywienia i Dietetyki Klinicznej Sanvita oraz autorka książki „Dieta w andropauzie. Przewodnik dla każdego mężczyzny”.

W kompendium przybliża znaczenie żywienia, składu ciała i codziennych nawyków w dbaniu o zdrowie mężczyzn. Zwraca również uwagę na potrzebę ostrożnego podejścia do obietnic szybkiego zwiększania stężenia testosteronu za pomocą pojedynczych produktów i suplementów.

Co raport Kulczyk Foundation mówi o zdrowiu mężczyzn?

Wyniki badania przywołane przez Fundację wskazują na wyraźną lukę informacyjną. Około dwie trzecie Polek i Polaków nie zna pojęcia andropauzy, a 72% mężczyzn po czterdziestce nie przypomina sobie kontaktu w ostatnich latach z informacjami dotyczącymi zdrowotnych aspektów dojrzałego wieku.

Jednocześnie tylko 30% mężczyzn po 40. roku życia deklaruje regularne wykonywanie badań. Co czwarty próbuje radzić sobie z problemami zdrowotnymi samodzielnie. Raport pokazuje więc zarówno potrzebę edukacji, jak i trudności w szukaniu profesjonalnego wsparcia. Badanie zostało przeprowadzone przez Difference dla Kulczyk Foundation metodą CAWI w 2024 roku, z udziałem próby reprezentatywnej liczącej 1030 osób oraz próby 800 mężczyzn w wieku 40+.

To ważny kontekst dla pracy lekarzy, dietetyków, psychologów i innych specjalistów. Pacjent może odczuwać zmianę samopoczucia, zauważać większy obwód pasa czy gorszą regenerację, a jednocześnie nie wiedzieć, do kogo się zgłosić i od czego zacząć.

Wiedza ma otwierać rozmowę

Fundacja podkreśla, że 69% badanych Polek i Polaków uważa, iż o męskich problemach zdrowotnych mówi się zdecydowanie za mało.

Zwraca również uwagę także na doświadczenie osamotnienia i społeczne oczekiwanie, że mężczyzna powinien radzić sobie sam. W takim otoczeniu trudniej opowiedzieć o spadku energii, pogorszeniu nastroju, problemach seksualnych czy lęku związanym ze zmianami zachodzącymi w organizmie.

Przesłanie Fundacji dobrze oddają słowa: „Więcej wiedzy, mniej tabu”. Celem kompendium jest ułatwienie dostępu do rzetelnych informacji i skrócenie drogi do odpowiedniego specjalisty lub specjalistki — zarówno w przypadku problemów ze zdrowiem fizycznym, jak i psychicznym.

Dla osób pracujących z pacjentami to również przypomnienie, że sposób prowadzenia rozmowy ma znaczenie. Pytania o masę ciała, libido, sen czy odżywianie wymagają uważności i szacunku. Pacjent potrzebuje warunków, w których może opowiedzieć o swoich trudnościach bez poczucia oceny.

Kompendium łączące różne perspektywy

„Andropauza bez tabu” porządkuje zagadnienia związane ze zdrowiem mężczyzn w dojrzałym wieku. Obejmuje podstawowe pojęcia, społeczne postrzeganie zmian zachodzących wraz z wiekiem, kwestie diagnostyczne oraz sposoby dbania o siebie.

Autorem opracowania jest Dawid Krawczyk. W publikacji połączono komentarze specjalistów zajmujących się między innymi endokrynologią, andrologią, urologią, seksuologią, psychologią, psychiatrią i dietetyką.

Takie ujęcie pozwala spojrzeć na sytuację pacjenta szerzej. Pytanie o testosteron może być początkiem rozmowy o zdrowiu metabolicznym, śnie i aktywności. Zainteresowanie redukcją masy ciała może z kolei ujawnić trudności z regeneracją, jedzeniem pod wpływem stresu czy utrzymywaniem regularnych posiłków.

Rolą publikacji edukacyjnej jest pomóc czytelnikowi uporządkować te zagadnienia i przygotować się do rozmowy o własnym zdrowiu.

Dieta w andropauzie — od czego zacząć?

W komentarzach zamieszczonych w kompendium Sylwia Leszczyńska podkreśla znaczenie całego sposobu odżywiania oraz jego dopasowania do potrzeb konkretnego mężczyzny.

W praktyce dietetycznej warto przyjrzeć się temu, jak wyglądają zwykłe dni: śniadanie przed pracą, obiad jedzony poza domem, wieczorne przekąski, weekendowe posiłki i napoje. Istotne są również upodobania, możliwości gotowania, aktywność fizyczna, wyniki badań, stan zdrowia oraz dotychczasowe doświadczenia z odchudzaniem.

Dzięki temu zalecenia można przełożyć na konkretne rozwiązania. Dla jednej osoby pierwszym krokiem będzie przygotowanie pełnowartościowego obiadu do pracy. Dla innej — zwiększenie udziału warzyw i strączków, uporządkowanie wielkości porcji lub lepsze zaplanowanie posiłków wokół treningu.

Trwała zmiana wymaga strategii, która pasuje do codziennego życia. Znaczenie ma zarówno wartość odżywcza jadłospisu, jak i możliwość stosowania go przez dłuższy czas.

Model śródziemnomorski i nordycki w codziennym jadłospisie

W części poświęconej żywieniu pojawia się model śródziemnomorski, oparty między innymi na warzywach, produktach pełnoziarnistych, roślinach strączkowych, rybach i tłuszczach roślinnych.

Sylwia Leszczyńska zwraca uwagę również na model nordycki, wykorzystujący produkty dobrze znane polskim pacjentom. Należą do nich owies, żyto, jęczmień, ryby, warzywa korzeniowe, owoce jagodowe, rośliny strączkowe i olej rzepakowy.

To przykłady pokazujące, jak przejść od ogólnych zaleceń do posiłków, które można przygotować w domu. Przykładowy zbilansowany plan diety w andropauzie możesz pobrać tutaj. Dietę ukierunkowaną na zwiększenie stężenia testosteronu – tutaj. Ostateczny dobór produktów, porcji i rozkładu posiłków powinien uwzględniać potrzeby oraz stan zdrowia danej osoby – możesz wybrać dietę indywidualną.

Redukcja masy ciała z troską o mięśnie

W kompendium omówiono również znaczenie nadmiernej masy ciała w kontekście zdrowia hormonalnego mężczyzn. Sylwia Leszczyńska podkreśla rolę odpowiednio zaplanowanego postępowania żywieniowego u osób z nadwagą lub otyłością.

W pracy z pacjentem cel warto określić precyzyjniej niż samo „schudnąć”. Ważne jest, jak zmieniają się obwody i skład ciała, czy jadłospis dostarcza potrzebnych składników odżywczych oraz czy pacjent zachowuje energię do codziennych obowiązków i aktywności.

Dlatego plan redukcji powinien uwzględniać utrzymanie mięśni, odpowiednią podaż białka i dopasowanie wartości energetycznej posiłków. W publikacji zwrócono także uwagę na problem bardzo restrykcyjnych diet i gwałtownego zmniejszania masy ciała.

Z perspektywy psychodietetycznej istotne są wcześniejsze próby zmiany nawyków. Co pomagało pacjentowi? Kiedy pojawiały się trudności? Jakie wymagania okazywały się niemożliwe do utrzymania? Odpowiedzi pomagają przygotować strategię, którą można stopniowo wdrażać i modyfikować.

Suplementy „na testosteron” — temat wymagający uważności

Preparaty reklamowane jako „boostery testosteronu” często odpowiadają na realne obawy mężczyzn: spadek energii, libido i siły, pogorszenie regeneracji czy trudniejszą kontrolę masy ciała.

W swoich komentarzach Sylwia Leszczyńska zwraca uwagę na potrzebę krytycznej oceny takich obietnic. Przypomina, że gospodarka hormonalna pozostaje związana z ogólnym stanem zdrowia, ilością tkanki tłuszczowej, snem, aktywnością fizyczną, stresem, przyjmowanymi lekami i całym sposobem żywienia.

To podejście pomaga uporządkować priorytety. Rozmowa o suplementacji powinna obejmować jej cel, dotychczasową dietę, stan zdrowia i stosowane leczenie. Równie ważne jest ustalenie, czy zgłaszane dolegliwości zostały już ocenione przez odpowiedniego specjalistę.

Kompendium daje przestrzeń do takiej rozmowy i zachęca do bardziej świadomego podejmowania decyzji dotyczących zdrowia.

Sen, ruch i żywienie jako elementy wspólnej strategii

W publikacji powraca znaczenie podstaw: sposobu odżywiania, aktywności fizycznej, snu i regeneracji. W codziennym życiu trudno rozpatrywać je osobno.

Plan żywieniowy powinien uwzględniać pracę zmianową, późne powroty do domu, podróże służbowe, obowiązki rodzinne i treningi. Zalecenia będą wyglądały inaczej u mężczyzny, który przygotowuje większość posiłków samodzielnie, a inaczej u osoby korzystającej głównie z restauracji i jedzenia na wynos.

W tym miejscu szczególnie przydatne staje się połączenie dietetyki klinicznej z psychodietetyką. Pozwala ono zadbać o merytoryczne podstawy postępowania i jednocześnie szukać rozwiązań możliwych do utrzymania w konkretnych warunkach.

Więcej o żywieniu i stylu życia w książce „Dieta w andropauzie”

Rozwinięcie perspektywy dietetycznej przedstawia książka Sylwii Leszczyńskiej „Dieta w andropauzie. Przewodnik dla każdego mężczyzny”.

To propozycja dla czytelników, którzy chcą poświęcić więcej uwagi sposobowi odżywiania i codziennym nawykom w kontekście zmian zachodzących w organizmie mężczyzny. Książka podejmuje temat dopasowania żywienia i stylu życia do potrzeb, zdrowia oraz aktywności.

W kompendium „Andropauza bez tabu” znalazło się również odniesienie do tej publikacji. Obie pozycje można potraktować jako uzupełniające się źródła edukacji: kompendium przedstawia szeroką perspektywę wielu specjalistów, a „Dieta w andropauzie” pozwala bliżej przyjrzeć się obszarowi żywienia i stylu życia.

To także punkt wyjścia do rozmowy podczas konsultacji. Pacjent może przyjść z pytaniami, które pojawiły się podczas lektury, omówić swoje dotychczasowe nawyki i wspólnie ze specjalistą ustalić priorytety.

Konsultantki i konsultanci merytoryczni kompendium

W gronie konsultantek i konsultantów merytorycznych kompendium „Andropauza bez tabu” znaleźli się prof. dr hab. Eleonora Bielawska-Batorowicz, dr Marcin Capiga, dr n. med. Andrzej Depko, prof. dr hab. n. med. Dariusz Kałka, dr n. med. Ewa Kempisty-Jeznach, dr n. med. Robert Kowalczyk, prof. UMW, Sylwia Leszczyńska, dr hab. n. med. Michał Lew-Starowicz, prof. CMKP, dr hab. n. med. Michał Rabijewski, prof. CMKP, dr n. med. Weronika Ratajczak-Zacharko oraz dr n. med. Piotr Paweł Świniarski. Autorem opracowania jest Dawid Krawczyk. Udział przedstawicieli różnych dziedzin pozwala uwzględnić zarówno zdrowie fizyczne i psychiczne, jak i seksualność, relacje oraz społeczne uwarunkowania dbania o siebie.

Movember — okazja do rozpoczęcia rozmowy

To dobry moment, aby zapytać o zdrowie, porozmawiać o odkładanych badaniach lub poszukać informacji, do jakiego specjalisty zgłosić się z konkretną trudnością.

Z perspektywy gabinetowej taka rozmowa może zacząć się od prostych pytań: co ostatnio zmieniło się w samopoczuciu? Co najbardziej przeszkadza w codziennym funkcjonowaniu? Jaki problem pacjent chciałby rozwiązać jako pierwszy?

Dostęp do wiedzy i życzliwej rozmowy może pomóc wykonać kolejny krok. Właśnie temu ma służyć inicjatywa „Andropauza bez tabu”.

Wsparcie dietetyczne mężczyzn w Instytucie Sanvita

W Instytucie Sanvita wspieramy mężczyzn, którzy chcą zadbać o sposób odżywiania, zmniejszyć nadmierną masę ciała i dopasować dietę do swojego zdrowia oraz aktywności.

Podczas konsultacji przyglądamy się dotychczasowemu żywieniu, wynikom badań, stosowanym lekom i suplementom, rytmowi dnia oraz wcześniejszym doświadczeniom ze zmianą nawyków. W gabinecie wykonujemy również badanie składu ciała, którego wyniki omawiamy w kontekście wywiadu i celów pacjenta.

Na tej podstawie ustalamy strategię postępowania i sposób monitorowania efektów. Konsultacje są dostępne stacjonarnie w Warszawie oraz online.

Udział Sylwii Leszczyńskiej w kompendium Fundacji Kulczyk stanowi część jej działalności edukacyjnej poświęconej żywieniu i zdrowiu mężczyzn — obok pracy z pacjentami, wykładów oraz książki „Dieta w andropauzie. Przewodnik dla każdego mężczyzny”.

Informacje o inicjatywie i raporcie można znaleźć na stronie Andropauza bez tabu.

Źródła: materiały Kulczyk Foundation dotyczące raportu „Andropauza bez tabu”, komentarze i informacje zamieszczone w kompendium oraz list Fundacji do Sylwii Leszczyńskiej z okazji Movember 2026. Dane ankietowe opisują deklaracje respondentów i społeczne postrzeganie zdrowia mężczyzn.